· 

Slovenië maakt serieus werk van pandolo

 Er ligt een houtje op de grond. Iemand slaat er met een stok op en het houtje vliegt door de lucht. Zo ongeveer moet het zijn gegaan toen enkele herders in Slovenië zich eeuwen geleden verveelden. Wachtend op de oogst, verzonnen ze een spel. Maar is het helemaal zelf verzonnen of had iemand het ergens opgepikt? De Slovenen zijn in ieder geval enthousiast over hun spel en demonstreren het op de European Sports for All Games.

 

“Het is niet helemaal duidelijk waar en wanneer het spel precies is begonnen”, vertellen Martin en Rok, twee jongemannen uit Slovenië. “Er zijn verhalen over de oude Grieken en over een spel in India. Dat spel heet Gilli Danda en is zo oud dat het waarschijnlijk wel het dichtst in de buurt van het origineel komt. Er zijn veel varianten van wat wij in Slovenië pandolo noemen.”

 

Immaterieel cultureel erfgoed

 

In Slovenië is er begin jaren negentig serieus werk gemaakt van pandolo. In 1993 werd er een toernooi georganiseerd, door onder andere de vaders van Martin en Rok, in Koper, een kustplaats aan de Golf van Triëst. Sindsdien heeft het spel zich tot een sport ontwikkeld, waarbij de inmiddels opgerichte pandolobond het voor elkaar heeft gekregen om de sport tot immateriaal cultureel erfgoed te laten erkennen.

Ovaalvormig

De naam van het spel komt van het houtje – een ovaalvormig voorwerp met een scherpe punt aan elk uiteinde – dat op de grond ligt. Dat is de pandolo. Met een houten knuppel (de maca) moet de pandolo zo ver mogelijk worden weggeslagen. Het verdedigende team, dat uit drie personen bestaat, moet het houtje zien te vangen, zodat die zo kort mogelijk in de lucht blijft. Het gaat immers om de afstand die het voorwerp aflegt. Het team dat de pandolo het verst weg slaat, wint de wedstrijd.

 

De pandolocompetitie in Slovenië bestaat uit een serie toernooien, die met name in de kustplaatsen worden gespeeld. Ook de Kroatische gemeenschap doet mee aan die toernooien. “En we hebben niet zo heel lang geleden een internationaal georganiseerd. Italië was er. Spanje, Roemenië. Het spel wordt in die landen in andere varianten gespeeld, maar ze hebben allemaal meegedaan met ons pandolo.”

 

Tiepelen

 

Misschien dat Friesland zich ook kan melden voor een volgend toernooi. In Noord-Nederland werd immers ooit het spel tiepelen gespeeld, dat grote gelijkenis vertoond met pandolo. De infrastructuur is in ieder geval op het lijft geschreven voor het spel. “De pandolo moet op egaal, hard stuk grond liggen om hem omhoog te slaan. Ik heb gezien dat Nederland overal vlak is. Perfect dus!”